Müzik ve Bilim

Bilimsel Bakış Açısıyla Müzik

Müzik en basit bilimsel tanımıyla ses dalgalarının anlamlı titreşimler halini almış şeklidir. Fakat sanatçı dostlarımız çıkardıkları sesleri "hertz, decibel" gibi birimlerden ziyade "do, re, mi, fa" gibi notalara verdikleri isimlerle değerlendirmeyi tercih eder. Peki müziğin insanlar üzerindeki yegane etkisi bizi neşelendirmekten ve yolculuklarımızın sıkıcı geçmesini engellemekten mi ibarettir? İşte bu yazımızda müziğin insan vücudundaki etkilerine göz atacağız.

Müziğin Beyin Dalgaları Üzerindeki Etkisi

Son yıllarda müziğin insan psikolojisi ve bilişsel gelişimi üzerine etkileri daha fazla araştırılmaya başlanmıştır aslında. "Müzik ruhun gıdasıdır!" sözünü duymayanınız yoktur. Ancak müzik sadece ruhun gıdası değildir, aynı zamanda beynimizdeki dalgaları düzenleyebilen ve yavaşlatabilen bir etkiye sahiptir.

Beynimizin yaydığı dalgalar üç çeşittir. Bunlar:

"Müzik notalarda değil, aralarındaki sessizliktedir." -Wolfgang Amadeus Mozart

  • Alfa
  • Beta
  • Teta

dalgalarıdır. Günlük yaşamımızda yaydığımız dalgalar saniyede 13-20 saniye arasında titreşim yayarlar. Bu dalgalar Beta dalgalarıdır. Biraz uzanıp dinlenme moduna geçtiğimizde ise bu dalgalar yavaşlar, 13'ün altına düşer ve Alfa dalgaları yaymaya başlarız. Derin uyku halinde ise dalgalar 8'in altındadır ve Teta dalgaları yaymaktasınızdır. Bu dalgalar ek olarak derin meditasyon halinde de yayılabilir.

Caz ve klasik müzik başta olmak üzere belli türdeki müzikler beyin dalgalarını yavaşlatabilmektedir. Bir iş ya da ödev yaparken dikkatiniz dağılırsa 10-15 dakika boyunca Mozart, Bach veya Vivaldi gibi bestecilerin müziklerini dinleyin. Kısa sürede dikkatinizi toplayacak ve tekrar odaklanacaksınız. Bununla beraber yapılan antropolojik araştırmalar sonucu şarkıların çağlar boyunca insanların bilinç hallerini değiştirmeye yönelik kullanıldığı ortaya çıkmıştır.

Müziğin Vücut Isısı Üzerindeki Etkisi

Geceleyin kurtlar uluduğunda ya da şimşek çaktığında soğuk terler dökersiniz. Bütün sesler ve müzikler de ısı değişikliklerine olan bağışıklığımızı az da olsa geliştirmektedir. “Vurmalı çalgılar ve bas, kalorifer etkisi yapar." demiştir ünlü besteci Igor Stravinsky.

Müziğin Hafıza Üzerindeki Etkisi

Evet, kulağa imkansız gibi gelse de müzik hafızamızı ve öğrenme gücümüzü geliştirebilir. Çalışma esnasında özellikle barok müzik dinlemek yazıları, şiirleri ve yabancı dillerdeki kelimeleri ezberlemeyi kolaylaştırmaktadır. Bununla beraber bazı hızlı öğrenme tekniklerinde de müzik önemli bir yere sahiptir.

Müziğin Endorfin Üzerindeki Etkisi

Hipofiz bezinin ön lobu tarafından salgılanan endorfin, vücutta bulunan morfin, opiat benzeri etki gösteren peptit yapıda hormonlardır. Açıklamak gerekirse bu hormon ağrıyan dokularda ağrının azalmasını sağlar ve mutluluk hormonu adıyla da anılır. Müzikteki ezgilerin zenginliği ve neşesi sayesinde oluşan iyileştirici kimyasallar endorfin düzeyini yükseltebilir. Bu durumda bir nevi "doğal sarhoşluk" moduna geçebilirsiniz. Bu durum acının ve stresin zıttıdır, dolayısıyla insanı hastalıklara karşı koruyan lenfositlerin yani T hücrelerinin düzeyini yükseltebilmektedir. Bu etkiler günümüzde bilimsel olarak açıklanabilse de aslında antik çağlardan beri bilinmekteydi.

Müziğin Sağlık Üzerindeki Etkisi

Aborjinler ve Eski Türkler de dahil olmak üzere müzik pek çok medeniyet tarafından yüzyıllar boyunca şifa ve tedavi amaçlı kullanılmıştır. Müziğin hastaların güvenini yerine getirdiği ve sosyal ilişkileri güçlendirdiği hekimler tarafından onaylanmıştır. Osmanlı zamanında müzikle tedavi en parlak dönemlerinden birini yaşamıştır. 1488 yılında inşa edilen külliyenin Darrüşifa bölümünde hastalar müzik ile tedavi ediliyordu. Evliya Çelebi ünlü eseri Seyahatname'sinde Darrüşifa'da yapılan müzikle tedaviden şöyle bahsetmiştir: "Müziğin insan ruhu üzerindeki olumlu etkisi konusunda yeterli bilgi ve deneyime sahip darüşşifanın hekimbaşısı, hastalarına önce çeşitli müzik makamları dinletiyor, kalp atışlarının hızlanıp ya da yavaşladığına bakıyor, yararlandıkları uygun melodiyi belirliyor, şikayetleri ve benzer hastalıkları bir araya getiriyor, darüşşifanın müzik ekibine haftanın belirli günlerine konserler tertipletiyordu."

Müziğin Hayvanlar Üzerindeki Etkisi

Yine kısık bir seviyede çalınan klasik müziğin evcil kedileri sakinleştirdiği ve mutlu olmalarını sağladığı da bilinmektedir. Klasik müzik ineklerin daha verimli süt vermelerini de sağlamaktadır.

 

KAYNAKÇA:

https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCzik

http://muziklihayatlar.blogspot.com.tr/2011/05/sesin-ve-muzigin-insanlar-uzerinde.html

http://www.dho.edu.tr/sayfalar/00_anasayfa/11_pusula/69/muzigin-insan-beyni-uzerindeki-etkisi.html

https://www.seslisozluk.net/ses-birimi-nedir-ne-demek/

İlgili Makaleler

Başlık

Açıklama